Ιστορική Συμφωνία: 150 Δήμαρχοι ενώνουν δυνάμεις–Η Αυτοδιοίκηση στην 1η γραμμή της «Ενεργής Μάχης»

Μια νέα εποχή για την ασφάλεια των πολιτών και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών ξεκίνησε τη Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών. Σε μια εκδήλωση που χαρακτηρίστηκε ως «Γιορτή της Αυτοδιοίκησης», το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων σφράγισαν μια στρατηγική συμμαχία που μετατρέπει την εμπειρία της «πρώτης γραμμής» σε θεσμική δράση.

Γιάννης Κωνσταντάτος: «Οι πόλεις μας αποκτούν φωνή και εργαλεία»

Ο Πρόεδρος του Δικτύου και Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, ανέδειξε τη σημασία της ενότητας 150 Δήμων από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Στη δήλωσή του τόνισε:

«Σήμερα στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ενότητας και ευθύνης. Για πρώτη φορά διαμορφώνεται ένα κοινό επιχειρησιακό πλαίσιο συνεργασίας με το κράτος που δεν μένει στη θεωρία, αλλά περνά στην πράξη. Με το μνημόνιο αυτό, οι πόλεις μας αποκτούν ρόλο για να γίνουν πραγματικά ανθεκτικές. Αν στην επόμενη δύσκολη στιγμή είμαστε πιο συντονισμένοι και προστατεύσουμε ζωές και περιουσίες, τότε θα έχουμε πετύχει».

Ο κ. Κωνσταντάτος ευχαρίστησε τον Υπουργό Γιάννη Κεφαλογιάννη για την καθοριστική συμβολή του, επισημαίνοντας ότι το Δίκτυο, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, κατάφερε να αφήσει μετρήσιμο αποτύπωμα στη θωράκιση των τοπικών κοινωνιών.

Γιάννης Κεφαλογιάννης: «350 επιτελικά στελέχη στους Δήμους»

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ξεκαθάρισε ότι η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να είναι ένα «γραμμικό μοντέλο» εντολών από το κέντρο. Ανακοίνωσε μάλιστα δύο κρίσιμες δεσμεύσεις:

• Την πρόσληψη και διάθεση 350 επιτελικών στελεχών στους Ο.Τ.Α. για τον σχεδιασμό και την πρόληψη.

• Στοχευμένη ενίσχυση των Δήμων βάσει των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής.

«Περνάμε από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία και από την αντίδραση στην πρόληψη», δήλωσε ο Υπουργός, αναφερόμενος στο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη».

Οι τοποθετήσεις των Δημάρχων ανά κατηγορία κινδύνου

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, τέσσερις Δήμαρχοι-κλειδιά του Δικτύου ανέλυσαν τις ιδιαίτερες προκλήσεις των περιοχών τους:

Ανδρέας Στεργίου (Δήμαρχος Αργιθέας - Ορεινοί Δήμοι): «Οι ορεινοί Δήμοι είναι οι θεματοφύλακες των υδάτινων πόρων και των οικοσυστημάτων μας. Η ανθεκτικότητα για εμάς σημαίνει έγκαιρη πρόληψη και ενίσχυση των τοπικών υποδομών, ώστε να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τα έντονα φαινόμενα πριν αυτά γίνουν καταστροφικά για τον κάμπο και τις πόλεις».

 Θεόδωρος Τζούμας (Δήμαρχος Σκιάθου - Νησιωτικοί Δήμοι): «Στα νησιά μας, η έννοια της ανθεκτικότητας συνδέεται άρρηκτα με τον βιώσιμο τουρισμό. Πρέπει να μπορούμε να διαχειριστούμε την "απομόνωση χωρίς ρίσκο". Η πολιτική προστασία είναι προϋπόθεση για την ασφάλεια των κατοίκων αλλά και των εκατομμυρίων επισκεπτών μας».

Γιάννης Μαλανδράκης (Δήμαρχος Πλατανιά - Ημιαστικοί Δήμοι):«Οι ημιαστικοί Δήμοι αποτελούν τον συνδετικό κρίκο της περιφέρειας. Χρειαζόμαστε εργαλεία που λαμβάνουν υπόψη τη γεωγραφική μας πολυμορφία, ώστε να διασφαλίζουμε τη συνοχή και την ανάπτυξη σε περιβάλλοντα που αλλάζουν ραγδαία».

 Γιώργος Εμμανουήλ (Δήμαρχος Πολυγύρου - Αστικά Κέντρα):«Στα πυκνοκατοικημένα αστικά περιβάλλοντα, η ανθεκτικότητα απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό και συντονισμό. Οι παρεμβάσεις μας πρέπει να είναι στοχευμένες, καθώς η διακινδύνευση σε μια πόλη επηρεάζει χιλιάδες ανθρώπους σε ελάχιστο χρόνο».

Επιστημονική τεκμηρίωση και εργαλεία

Η Χρύσα Κοντάκη, Διευθύντρια Ανάπτυξης του Ελ.Δ.Α.Π., παρουσίασε την αναλυτική χαρτογράφηση κινδύνων, ένα ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει στους Δήμους να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τις ευάλωτες περιοχές τους.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η ίδρυση Παρατηρητηρίου Πολιτικής Προστασίας, το οποίο θα παρακολουθεί την εξέλιξη των τοπικών σχεδίων δράσης.

Η στήριξη της Αυτοδιοικητικής Ηγεσίας

Ο Πρόεδρος ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, με επιστολή του από το Στρασβούργο, χαιρέτισε την πρωτοβουλία, τονίζοντας πως «η ενότητα είναι το μοναδικό μας όπλο απέναντι στην κλιματική κρίση».

Ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, συνεχάρη το Δίκτυο για τη δυναμική του παρουσία, σημειώνοντας ότι είναι ζωτικής σημασίας το Υπουργείο να δίνει «ενεργό λόγο και ρόλο» σε αυτούς που βρίσκονται στο πεδίο.

Ποιοι υπέγραψαν

Ανάμεσα στους 150 Δήμους που δεσμεύτηκαν στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνονται οι Δήμοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Αγρινίου, Αλεξανδρούπολης, Ρόδου, Χίου, Λαρισαίων, Πατρέων (μέσω των εκπροσώπων τους) και δεκάδες άλλοι μικροί και μεγάλοι Δήμοι, από τον Άγιο Ευστράτιο και τις Οινούσσες μέχρι την Αρχαία Ολυμπία και τα Σφακιά.

Τι περιλαμβάνει το Μνημόνιο

Η συνεργασία προβλέπει τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Πολιτικής Προστασίας, την ανάπτυξη Τοπικών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνου και την ψηφιοποίηση δεδομένων. Για πρώτη φορά, οι 150 Δήμοι (μεταξύ των οποίων οι Δήμοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά και δεκάδες άλλοι από την Ορεστιάδα μέχρι την Κάσο) θα μιλούν μια «κοινή επιχειρησιακή γλώσσα».

Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Adaptation Hubs, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβεβαιώνοντας τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της ελληνικής Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.